Lãnh đạo Học viện Tài chính, Giáo sư Darrin Hodgetts cùng các đại biểu, giảng viên và nghiên cứu sinh chụp ảnh lưu niệm tại buổi trao đổi học thuật ngày 07/10/2026

 

Chương trình do Khoa Tài chính doanh nghiệp và Khoa Kế toán phối hợp tổ chức, với sự tham dự của PGS.TS. Nguyễn Mạnh Thiều - Phó Giám đốc Học viện Tài chính; NGƯT.PGS.TS. Nguyễn Hồ Phi Hà - Phó Trưởng ban Tổ chức cán bộ (PT); NGƯT.PGS.TS. Đoàn Hương Quỳnh - Trưởng khoa Tài chính doanh nghiệp; PGS.TS. Nguyễn Thị Hồng Vân - Trưởng khoa Kế toán cùng các giảng viên, nhà khoa học và nghiên cứu sinh của Học viện.

PGS.TS. Nguyễn Mạnh Thiều - Phó Giám đốc Học viện Tài chính

 

Phát biểu chào mừng, đại diện lãnh đạo Học viện Tài chính nhấn mạnh ý nghĩa của việc tăng cường giao lưu, trao đổi học thuật với các học giả quốc tế, đặc biệt trong việc tiếp cận những góc nhìn nghiên cứu mới, học hỏi kinh nghiệm về phương pháp luận, phát triển các đề tài nghiên cứu chất lượng và nâng cao năng lực công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế.

Lãnh đạo Học viện đồng thời bày tỏ mong muốn chương trình trở thành cơ hội mở rộng hợp tác nghiên cứu lâu dài, hướng tới phát triển các dự án khoa học chung, công trình đồng tác giả và những hoạt động trao đổi học thuật trong thời gian tới.

Trong bối cảnh giáo dục đại học ngày càng chú trọng chất lượng nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế, hoạt động trao đổi với những học giả có uy tín không chỉ góp phần cập nhật tri thức, phương pháp nghiên cứu hiện đại mà còn tạo điều kiện để đội ngũ giảng viên, nghiên cứu sinh đối chiếu kinh nghiệm quốc tế với những vấn đề đang đặt ra trong quá trình triển khai các công trình khoa học.

Học hỏi kinh nghiệm nghiên cứu từ học giả có uy tín và bề dày công bố quốc tế

Giáo sư Darrin Hodgetts là Giáo sư Tâm lý học xã hội tại Đại học Massey (New Zealand), có nhiều năm kinh nghiệm trong nghiên cứu, giảng dạy và hướng dẫn học viên cao học, nghiên cứu sinh tiến sĩ. Ông được biết đến qua những đóng góp trong lĩnh vực tâm lý học xã hội, tâm lý học cộng đồng, nghiên cứu định tính và các vấn đề liên quan đến hành vi con người trong những bối cảnh kinh tế - xã hội khác nhau.

Giáo sư Darrin Hodgetts chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu khoa học và phương pháp nghiên cứu tình huống tại Học viện Tài chính

 

Với một hệ thống công trình nghiên cứu phong phú, bao gồm các bài báo khoa học quốc tế, sách chuyên khảo và chương sách học thuật, Giáo sư đã tham gia phát triển nhiều hướng nghiên cứu có tính liên ngành, kết nối tâm lý học với các vấn đề xã hội, kinh tế, việc làm, sinh kế và chất lượng cuộc sống.

Đáng chú ý, hoạt động nghiên cứu của Giáo sư không chỉ giới hạn trong bối cảnh New Zealand mà còn có sự kết nối với các vấn đề kinh tế - xã hội tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Năm 2026, ông là đồng tác giả công trình Cultural Process Considerations in a Mixed Methods Investigation of Social Enterprise Performance in Vietnam, nghiên cứu về những yếu tố văn hóa trong quá trình đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam bằng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp.

Công trình này cho thấy sự quan tâm của Giáo sư đối với việc kết hợp phương pháp nghiên cứu và xem xét ảnh hưởng của bối cảnh văn hóa, xã hội khi nghiên cứu những vấn đề thực tiễn. Đây cũng là một kinh nghiệm có giá trị đối với các nhà khoa học trong lĩnh vực kinh tế, tài chính, kế toán và quản trị tại Việt Nam.

Bên cạnh hoạt động công bố khoa học, kinh nghiệm hướng dẫn nghiên cứu sinh ở nhiều chủ đề khác nhau là một thế mạnh quan trọng của Giáo sư. Việc thường xuyên làm việc với những nhà nghiên cứu trẻ giúp ông có góc nhìn thực tiễn về các khó khăn trong quá trình xác định vấn đề, lựa chọn phương pháp, thiết kế nghiên cứu và phát triển kết quả thành những công trình khoa học có chất lượng.

Chính sự kết hợp giữa bề dày kinh nghiệm nghiên cứu, thành tựu công bố khoa học quốc tế, thế mạnh về phương pháp luận và kinh nghiệm hướng dẫn nghiên cứu sinh của giáo sư đã mang đến những giá trị học thuật thiết thực cho buổi chia sẻ tại Học viện Tài chính. Qua đó, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu sinh có cơ hội tiếp cận những kinh nghiệm quý báu trong việc xác định vấn đề, lựa chọn phương pháp, triển khai đề tài và phát triển các công trình nghiên cứu đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế.

Từ một hiện tượng đời thường đến nghiên cứu có giá trị: Những bài học về tư duy và phương pháp khoa học

Tại buổi trao đổi, Giáo sư Darrin Hodgetts đã chia sẻ những kinh nghiệm được đúc kết từ các công trình nghiên cứu của mình, trong đó nổi bật là cách tiếp cận nghiên cứu tình huống (case study) và vận dụng phương pháp nghiên cứu định tính để khám phá những vấn đề xã hội phức tạp.

Thông qua công trình The Infamy of Begging: A Case-Based Approach to Street Homelessness and Radical Commerce, Giáo sư giới thiệu cách nghiên cứu hoạt động mưu sinh của người vô gia cư trong không gian đô thị, từ đó làm rõ những mối quan hệ giữa hành vi cá nhân, điều kiện kinh tế và môi trường xã hội.

Thông qua những công trình nghiên cứu đã công bố, Giáo sư Darrin Hodgetts làm rõ cách tiếp cận các vấn đề thực tiễn bằng phương pháp nghiên cứu định tính, từ đó phát triển những đóng góp có giá trị học thuật

 

Điểm đặc biệt của nghiên cứu không nằm ở việc mô tả hiện tượng người vô gia cư kiếm sống trên đường phố, mà ở cách tác giả đi sâu khám phá những trải nghiệm, động cơ và hành vi của con người trong hoàn cảnh cụ thể. Từ một trường hợp cá nhân, nghiên cứu gợi mở những vấn đề rộng hơn về lao động, sinh kế, quyền sử dụng không gian công cộng và mối quan hệ giữa con người với môi trường kinh tế - xã hội.

Điều đáng chú ý là để xây dựng và phân tích tình huống nghiên cứu này, các tác giả đã kết hợp nhiều cách thức tiếp cận thực tiễn, bao gồm trao đổi trực tiếp, phỏng vấn tiểu sử, quan sát hành vi, phỏng vấn trong quá trình di chuyển cùng đối tượng và sử dụng hình ảnh để khai thác trải nghiệm cá nhân.

Sự kết hợp các phương thức thu thập bằng chứng giúp nghiên cứu vượt ra khỏi những mô tả đơn thuần, làm rõ hơn tính phức tạp của hiện tượng và củng cố chiều sâu của lập luận khoa học.

Bài trình bày cho thấy một trong những thế mạnh nổi bật trong nghiên cứu của Giáo sư là khả năng kết nối chặt chẽ giữa lý thuyết và thực tiễn, giữa câu hỏi nghiên cứu và phương pháp thu thập bằng chứng, từ đó phát triển những phát hiện cụ thể thành đóng góp có ý nghĩa học thuật.

Bài học quan trọng được gợi mở là giá trị của một công trình nghiên cứu không nhất thiết phụ thuộc vào quy mô của dữ liệu hay sự phức tạp của công cụ phân tích, mà trước hết nằm ở chất lượng câu hỏi nghiên cứu, sự phù hợp của phương pháp và khả năng lý giải có sức thuyết phục về hiện tượng được nghiên cứu.

Đây là những kinh nghiệm có ý nghĩa đối với đội ngũ giảng viên, nghiên cứu sinh Học viện Tài chính. Trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính, kế toán, kiểm toán và quản trị, nhiều vấn đề không thể được lý giải đầy đủ chỉ thông qua số liệu định lượng mà còn cần xem xét các yếu tố về hành vi, tâm lý, văn hóa tổ chức và bối cảnh ra quyết định.

Việc tiếp cận các phương pháp nghiên cứu mang tính liên ngành không chỉ góp phần mở rộng góc nhìn khoa học mà còn tạo cơ hội hình thành những hướng nghiên cứu mới, có giá trị về lý luận và khả năng ứng dụng trong thực tiễn.

Chia sẻ định hướng nghiên cứu

Bên cạnh việc lắng nghe những chia sẻ từ Giáo sư Darrin Hodgetts, chương trình còn dành thời gian để giảng viên Khoa Tài chính doanh nghiệp giới thiệu một số định hướng nghiên cứu đang được triển khai, nhằm xin ý kiến trao đổi, góp ý từ góc nhìn của một học giả quốc tế có nhiều kinh nghiệm trong nghiên cứu định tính và nghiên cứu tình huống. Đây là cơ hội để kết nối những vấn đề thực tiễn tại Việt Nam với kinh nghiệm phương pháp luận được Giáo sư tích lũy qua nhiều công trình nghiên cứu quốc tế.

Một trong các định hướng được giới thiệu tập trung vào khả năng ứng phó và phục hồi tài chính của hộ kinh doanh, hộ gia đình trước những cú sốc bất ngờ trong đời sống kinh tế - xã hội, chẳng hạn như thiên tai hay biến động bất thường của môi trường kinh doanh. Định hướng này không chỉ xem xét các quyết định tài chính như vay vốn, huy động nguồn lực hay tái cơ cấu chi tiêu, mà còn hướng đến tìm hiểu tâm lý, thái độ và hành vi ứng xử của chủ hộ trong quá trình phục hồi - một cách tiếp cận gần với tinh thần nghiên cứu hành vi kinh tế mà Giáo sư Darrin Hodgetts đã chia sẻ trong phần trình bày của mình.

Định hướng thứ hai đề cập đến phản ứng tâm lý và hành vi của các hộ kinh doanh trước những thay đổi trong chính sách quản lý và yêu cầu minh bạch hóa hoạt động kinh doanh. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để hiểu được tâm lý lo ngại, chiến lược thích ứng và những rào cản về nhận thức, kỹ năng của người kinh doanh nhỏ lẻ trong quá trình chuyển đổi, từ đó đề xuất những hàm ý chính sách phù hợp với thực tiễn hơn là chỉ dựa trên yêu cầu hành chính.

Điểm chung của cả hai định hướng nghiên cứu là sự kết hợp giữa phân tích hành vi tài chính và tâm lý học, thay vì chỉ dừng lại ở các chỉ số định lượng thông thường. Trao đổi về nội dung này, Giáo sư Darrin Hodgetts đánh giá cao cách đặt vấn đề gắn với bối cảnh thực tiễn của Việt Nam, đồng thời gợi ý một số hướng tiếp cận về phương pháp nghiên cứu định tính, cách xây dựng tình huống nghiên cứu (case) và kỹ thuật thu thập dữ liệu để làm rõ hơn chiều sâu tâm lý, hành vi đằng sau các quyết định tài chính.

Đối thoại trực tiếp - Kết nối kinh nghiệm quốc tế với những khó khăn thực tế của nghiên cứu sinh

Một trong những điểm nhấn của chương trình là phần trao đổi trực tiếp giữa Giáo sư Darrin Hodgetts với các giảng viên, nghiên cứu sinh Học viện Tài chính. Trong không khí học thuật cởi mở, người tham dự đã chủ động nêu những câu hỏi gắn với chính các đề tài đang thực hiện, đặc biệt là những băn khoăn về lựa chọn phương pháp, thiết kế nghiên cứu, xây dựng tình huống và thu thập dữ liệu.

Đối với câu hỏi về các tiêu chí lựa chọn tình huống nghiên cứu (case selection) từ một nghiên cứu sinh đang thực hiện đề tài về hệ thống thông tin kế toán tại Tập đoàn Petrolimex (Accounting Information System in Petrolimex Group), Giáo sư đã chia sẻ, vấn đề lựa chọn case được đặt trong mối liên hệ với đặc điểm đối tượng, mục tiêu nghiên cứu và khả năng thu thập bằng chứng phù hợp. Cách tiếp cận này gợi mở cho nghiên cứu sinh việc xác định rõ lý do lựa chọn trường hợp nghiên cứu, những đặc trưng cần khám phá và khả năng sử dụng kết quả để lý giải vấn đề khoa học đã đặt ra. Đây là một vấn đề có ý nghĩa thực tiễn đối với nghiên cứu tình huống, nhất là khi đối tượng nghiên cứu là tập đoàn có nhiều đơn vị thành viên, hoạt động trong những điều kiện tổ chức và quản lý khác nhau.

Một nội dung khác cũng thu hút sự quan tâm là những băn khoăn của nghiên cứu sinh khi mới bắt đầu hành trình nghiên cứu, đặc biệt là tâm lý lo ngại lựa chọn sai phương pháp, thiết kế nghiên cứu chưa phù hợp hoặc gặp khó khăn trong quá trình triển khai đề tài.

Trước những lo lắng đó, Giáo sư Darrin Hodgetts đã đưa ra lời động viên gần gũi, khuyến khích người nghiên cứu không nên quá sợ mắc sai lầm. Nghiên cứu khoa học là quá trình tìm tòi, thử nghiệm và không ngừng hoàn thiện; điều quan trọng là kiên trì, sẵn sàng nhìn nhận những hạn chế và điều chỉnh cách tiếp cận để từng bước tìm ra phương án phù hợp.

Lời khuyên này có ý nghĩa đối với các nghiên cứu sinh, đặc biệt là những người đang ở giai đoạn đầu xây dựng đề cương và xác định hướng nghiên cứu. Bởi nghiên cứu khoa học không phải lúc nào cũng có sẵn câu trả lời đúng ngay từ đầu, mà đòi hỏi quá trình liên tục đặt câu hỏi, kiểm chứng, phản biện và điều chỉnh dựa trên cơ sở khoa học.

Không khí trao đổi được mở rộng với những câu hỏi liên quan đến việc vận dụng phương pháp nghiên cứu định tính để khám phá các yếu tố tâm lý và hành vi trong lĩnh vực tài chính, kế toán, kiểm toán. Trong đó, vấn đề về thái độ hoài nghi nghề nghiệp của kiểm toán viên (Professional Skepticism in Auditing) được đặt ra dưới góc nhìn mới: liệu thái độ hoài nghi nghề nghiệp chỉ là một phẩm chất tương đối ổn định hay còn có thể thay đổi theo những điều kiện cụ thể như áp lực thời gian, cường độ công việc, mối quan hệ với khách hàng và môi trường tổ chức? Từ đó, nghiên cứu sinh trao đổi về khả năng sử dụng phỏng vấn chuyên sâu để tìm hiểu quá trình hình thành và thay đổi thái độ hoài nghi nghề nghiệp trong thực tiễn kiểm toán. Đây là vấn đề có sự giao thoa rõ nét giữa kiểm toán và tâm lý học xã hội - lĩnh vực nghiên cứu có thế mạnh của Giáo sư Darrin Hodgetts. Câu hỏi gợi mở khả năng đi sâu khám phá hành vi nghề nghiệp từ những tình huống thực tế, thay vì chỉ đo lường nhận thức chung thông qua các bảng khảo sát.

Bên cạnh đó, các nội dung thảo luận còn đề cập đến tình huống bất đồng giữa người quản lý và nhân viên trong xét đoán kế toán; tác động của mức độ an toàn tâm lý và lòng can đảm đạo đức nghề nghiệp đến hành vi phản biện; cũng như khó khăn trong thiết kế nghiên cứu đối với những vấn đề nhạy cảm như quản trị lợi nhuận, xung đột đạo đức hoặc bất đồng giữa kiểm toán viên và khách hàng.

Những tình huống trên đặt ra yêu cầu đối với việc lựa chọn phương pháp nghiên cứu và xây dựng công cụ thu thập dữ liệu, đặc biệt khi đối tượng được phỏng vấn có thể có xu hướng đưa ra những câu trả lời phù hợp với chuẩn mực xã hội hoặc hình ảnh nghề nghiệp thay vì phản ánh đầy đủ suy nghĩ và hành vi thực tế.

Từ góc nhìn phương pháp luận, nội dung thảo luận cho thấy tiềm năng của việc tiếp cận nghiên cứu kế toán, kiểm toán theo hướng liên ngành, kết hợp kiến thức chuyên môn với tâm lý học, hành vi tổ chức và phương pháp nghiên cứu định tính.

Giá trị nổi bật của phần đối thoại không chỉ nằm ở những câu hỏi được đặt ra, mà còn ở việc tạo cơ hội để các giảng viên, nghiên cứu sinh trực tiếp kết nối những khó khăn trong đề tài của mình với kinh nghiệm nghiên cứu quốc tế, từ đó mở rộng tư duy, nhìn nhận lại phương pháp và tìm kiếm những hướng hoàn thiện công trình khoa học.

Đối với những người đang thực hiện nghiên cứu và  luận án tiến sĩ, đây là trải nghiệm học thuật có ý nghĩa thiết thực. Bởi những băn khoăn về lựa chọn đề tài, xác định câu hỏi nghiên cứu, thiết kế phương pháp hay tổ chức dữ liệu là những vấn đề thường xuyên xuất hiện trong suốt quá trình nghiên cứu. Việc được trao đổi trong một môi trường học thuật cởi mở góp phần củng cố sự tự tin, tinh thần chủ động và năng lực phản biện khoa học của nghiên cứu sinh.

Thúc đẩy văn hóa nghiên cứu, nâng cao năng lực công bố khoa học và hội nhập quốc tế

Không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm, chương trình còn mang đến những gợi mở có giá trị đối với việc phát triển năng lực nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng viên, nghiên cứu sinh Học viện Tài chính.

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng công bố khoa học ngày càng cao, việc thực hiện một công trình nghiên cứu có giá trị đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, tư duy phương pháp luận, khả năng phát hiện khoảng trống nghiên cứu và kỹ năng xây dựng lập luận khoa học có sức thuyết phục.

Qua bài trình bày và những trao đổi trực tiếp, các giảng viên, nghiên cứu sinh có thêm cơ hội tiếp cận những kinh nghiệm thực tiễn trong việc phát triển ý tưởng, lựa chọn cách tiếp cận phù hợp, khai thác bằng chứng và hoàn thiện công trình nghiên cứu.

Đặc biệt, thế mạnh nghiên cứu định tính và kinh nghiệm hướng dẫn nghiên cứu sinh của Giáo sư Darrin Hodgetts đã mang lại những gợi mở phù hợp với nhu cầu của đội ngũ giảng viên đang thực hiện luận án tiến sĩ hoặc triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học tại Học viện.

Những kinh nghiệm đó cũng có ý nghĩa đối với quá trình phát triển công trình nghiên cứu thành các bài báo khoa học, khi chất lượng công bố không chỉ phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu mà còn ở tính mới của vấn đề, sự chặt chẽ của phương pháp và khả năng làm rõ những đóng góp học thuật.

Ở góc độ rộng hơn, hoạt động trao đổi với chuyên gia quốc tế góp phần thúc đẩy văn hóa nghiên cứu, khuyến khích giảng viên chủ động học hỏi, tăng cường phản biện và từng bước mở rộng khả năng hợp tác học thuật.

Đối với Học viện Tài chính, việc tăng cường kết nối với các học giả có uy tín quốc tế là hướng đi thiết thực trong quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ, phát triển năng lực nghiên cứu và thúc đẩy hội nhập giáo dục đại học.

Khi đội ngũ giảng viên có năng lực nghiên cứu tốt, có khả năng tiếp cận những phương pháp hiện đại và phát triển các công trình khoa học chất lượng, những kết quả này không chỉ góp phần nâng cao uy tín học thuật của Học viện mà còn tạo nền tảng để đổi mới nội dung giảng dạy, cập nhật tri thức và nâng cao chất lượng đào tạo người học.

Sự tham gia của lãnh đạo Học viện, lãnh đạo hai khoa Tài chính doanh nghiệp, Kế toán cùng các giảng viên, nhà khoa học và nghiên cứu sinh tại chương trình tiếp tục thể hiện sự quan tâm đối với việc xây dựng môi trường học thuật năng động, khuyến khích sáng tạo và tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học.

Đặc biệt, việc kết nối những kinh nghiệm nghiên cứu của học giả quốc tế với chính những vấn đề đang được giảng viên, nghiên cứu sinh Học viện Tài chính quan tâm đã tạo nên giá trị thiết thực của chương trình, đưa hoạt động trao đổi học thuật vượt ra khỏi phạm vi tiếp nhận tri thức để trở thành cơ hội học hỏi, phản biện và phát triển năng lực nghiên cứu.

Chương trình khép lại nhưng những kinh nghiệm và cảm hứng nghiên cứu tiếp tục được lan tỏa, góp phần khẳng định nỗ lực của Học viện Tài chính trong việc gắn kết đào tạo với nghiên cứu khoa học, phát triển năng lực đội ngũ giảng viên, nghiên cứu sinh, thúc đẩy công bố quốc tế và từng bước nâng cao vị thế, uy tín học thuật của Học viện trong tiến trình hội nhập giáo dục đại học.